Plani i Menaxhimit të Biodiversitetit

Projektet Fotovoltaike Blue Solar 2 & Blue Solar 3, Shqipëri

1.  Hyrje dhe Objektivat e Dokumentit

Ky Plan për Menaxhimin e Biodiversitetit (BMP) është përgatitur për Projektet Fotovoltaike Blue Solar 2 dhe Blue Solar 3, të vendosura në Bashkinë e Fierit, Shqipëri. Shoqëritë  SPV Blue2 dhe  SPV Blue 3 Sh.p.k. (Huamarrësit) po zhvillojnë projektet në Bashkinë e Fierit, Shqipëri. Projekti përfshin Blue Solar 2 Faza 1 (64 MWp, në operim); Blue Solar 2 Faza 2 (55 MWp, në ndërtim); Blue Solar 3 (43 MWp, në fazën para ndërtimit); si dhe infrastrukturën shoqëruese, përfshirë nënstacionet, lidhjet nëntokësore elektrike, një Sistem Magazinimi të Energjisë me Bateri (BESS) me kapacitet 30 MW / 80.25 MWh, si dhe një linjë ajrore transmetimi (OHTL) 220 kV me gjatësi 3.8 km që lidh objektet me rrjetin kombëtar të energjisë.

Për të dy projektet janë përfunduar Vlerësimet e Ndikimit në Mjedis dhe Shoqëri (ESIA), studimet bazë të biodiversitetit, Vlerësimet e Habitatit Kritik (CHA) dhe një proces i jashtëm i Due Diligence mjedisore dhe sociale (ESDD). Këto studime kanë identifikuar një sërë elementësh të biodiversitetit me rëndësi për ruajtjen e natyrës në peizazhin më të gjerë të projektit, përfshirë Karakteristika Prioritare të Biodiversitetit (PBF), habitate natyrore, habitate ligatinore, sisteme dunash bregdetare, kanale kulluese dhe specie me interes për ruajtjen e biodiversitetit.

Vlerësimet konkluduan se ndikimet mbi biodiversitetin pritet të jenë specifike për vendndodhjen dhe të menaxhueshme përmes zbatimit të masave të përshtatshme të mitigimit, monitorimit dhe menaxhimit adaptiv. Sipas Planit të Veprimit Mjedisor dhe Social (ESAP), do të kryhen studime shtesë sezonale për avifaunën, do të forcohet monitorimi i biodiversitetit dhe do të zbatohen masa për reduktimin e përplasjeve të shpendëve me linjën ajrore te transmetimit (OHTL).

Ky Plan Kuadër i Menaxhimit të Biodiversitetit (BMP) është përgatitur për të mbështetur përputhshmërinë me Kërkesën Mjedisore dhe Sociale 6 të BERZH-it (ESR6) dhe për të siguruar një kuadër të përgjithshëm të menaxhimit të biodiversitetit për Projektin. BMP-ja Kuadër është pjesë e Sistemit të Menaxhimit Mjedisor dhe Social të Projektit (ESMS) dhe përcakton angazhimet kryesore të projektit lidhur me biodiversitetin.

 

Ky dokument mbështetet nga ESIA-të e përfunduara të projektit, Vlerësimet e Habitatit Kritik (CHA), Plani i Veprimit për Biodiversitetin (BAP), Plani i Veprimit Mjedisor dhe Social (ESAP) dhe planet e tjera të menaxhimit të përgatitura në kuadër të ESMS.

 

Përpara përfundimit të Blue Solar 2 Faza 2 dhe fillimit të ndërtimit të Blue Solar 3, ky BMP Kuadër do të zhvillohet më tej në një Plan specifik të Menaxhimit të Biodiversitetit për projektin. Kur është e nevojshme, do të përgatiten plane të veçanta tematike, si p.sh. Plani i Restaurimit të Habitateve, Plani i Monitorimit të Avifaunës ose Plani i Menaxhimit të Përplasjeve të Shpendëve me OHTL, për të mbështetur zbatimin e angazhimeve të paraqitura në këtë BMP Kuadër.

 

Qëllimet e BMP-së Kuadër janë:

  1. Të përcaktojë angazhimet dhe qasjen e Projektit për menaxhimin e biodiversitetit
  2. Të vendosë zbatimin e hierarkisë së mitigimit (shmangie, minimizim, restaurim dhe përmirësim)
  3. Të identifikojë kërkesat kryesore për studime, monitorim dhe menaxhim adaptiv të biodiversitetit
  4. Të përcaktojë kuadrin e zbatimit të menaxhimit të biodiversitetit gjatë fazave të ndërtimit dhe operimit.

 

Ky BMP Kuadër zbatohet për Blue Solar 2, Blue Solar 3, objektin BESS, infrastrukturën shoqëruese dhe linjën OHTL. Dokumenti do të udhëheqë zhvillimin e një Plani të detajuar dhe specifik të Menaxhimit të Biodiversitetit përpara ndërtimit të Blue Solar 3 dhe përfundimit të Blue Solar 2 Faza 2.

1.Konteksti i Biodiversitetit dhe Rreziqet Kryesore

Projekti ndodhet në një peizazh bregdetar të modifikuar në Bashkinë e Fierit, i përbërë nga toka bujqësore, kullota të degraduara, kanale kulluese, habitate me kripësi të lartë dhe elemente ligatinore të lidhura me sistemin më të gjerë bregdetar të Karavastasë.

Blue Solar 2 mbivendoset pjesërisht me Zonën e Rëndësishme për Shpendët dhe Biodiversitetin Karavasta (IBA/KBA), megjithëse jo me habitatet kryesore ligatinore, ndërsa Blue Solar 3 ndodhet rreth 1.4 km larg nga zona e mbrojtur (Figura 1).

Studimet bazë të biodiversitetit dhe vlerësimet e habitatit kritik identifikuan një sërë habitatesh kritike të mundshme dhe Karakteristikash Prioritare të Biodiversitetit (PBF), të lidhura me habitatet bregdetare dhe ligatinore, kanalet kulluese dhe ligatinat e përkohshme, si dhe me specie me interes për ruajtjen e natyrës të lidhura me ekosistemin e Karavastasë.

 

Zona e Analizës së Vlerësimit Ekologjik (EAAA) përfshin potencialisht:

  • 17 specie kualifikuese për Habitat Kritik (Tabela 1)
  • 49 specie dhe 2 habitate që kualifikohen si Karakteristika Prioritare të Biodiversitetit (Tabela 2).

 

Linja ajrore e transmetimit (OHTL) përfaqëson burimin kryesor afatgjatë të ndikimit mbi avifaunën, kryesisht nëpërmjet rrezikut të përplasjeve të shpendëve. Për këtë arsye, do të zbatohen masa të dedikuara mitigimi dhe monitorimi, përfshirë instalimin e devijuesve të fluturimit të shpendëve (bird flight diverters) dhe monitorimin operacional.

 

Projekti angazhohet për:

 

  1. Zbatimin e hierarkisë së mitigimit
  2. Arritjen e Objektivit të Mos-Humbjes Neto (No Net Loss) për habitatet natyrore ose Përfitimit Neto (Net Gain) për habitatet kritike
  3. Shmangien e ndikimeve mbi Karakteristikat Prioritare të Biodiversitetit kur kjo është praktikisht e mundur
  4. Zbatimin e studimeve dhe programeve shtesë të monitorimit të identifikuara në BAP
  5. Zbatimin e masave për reduktimin e përplasjeve të shpendëve me OHTL
  6. Përdorimin e menaxhimit adaptiv në rastet kur monitorimi identifikon ndikime të papritura.

 

Figure 1: Site Layout of the Blue 2 and Blue 3 Solar PV projects and Proximity to Designated Biodiversity Areas.
Tabela 1. Speciet që kualifikohen si Habitat Kritik (CH) të identifikuara për projektin brenda EAAA-së
Tabela 2. Karakteristikat prioritare të biodiversitetit (PBF) të identifikuara për projektin
3.Kuadri i Menaxhimit dhe Monitorimit të Biodiversitetit

Kuadri i menaxhimit dhe monitorimit të biodiversitetit për Projektin përmblidhet në këtë seksion. Projekti do të zbatojë hierarkinë e masave lehtësuese që përfshin shmangien, minimizimin dhe restaurimin e ndikimeve, të mbështetur nga menaxhimi adaptiv gjatë gjithë ciklit jetësor të Projektit, në përputhje me Kërkesën Mjedisore dhe Sociale 6 të BERZH-it (ESR6) dhe praktikat e mira ndërkombëtare. Masat e menaxhimit të biodiversitetit duhet të integrohen në Sistemin e Menaxhimit Mjedisor dhe Social (ESMS) të Projektit, procedurat e menaxhimit të kontraktorëve, planet e menaxhimit të ndërtimit dhe procedurat operacionale.

 

Rrugët e ndikimit mbi biodiversitetin, të identifikuara përmes Vlerësimeve të Ndikimit Mjedisor dhe Social (ESIA), Vlerësimeve të Habitatit Kritik (CHA) dhe Vlerësimit të Kujdesit të Duhur Mjedisor dhe Social (ESDD), paraqiten në Tabelën 3. Për të lehtësuar zbatimin dhe raportimin, këto ndikime janë grupuar në një sërë temash të menaxhimit të biodiversitetit, të cilat përbëjnë bazën e Kuadrit të Menaxhimit dhe Monitorimit të Biodiversitetit të paraqitur në Tabelën 4.

 

Tabela 4 përcakton angazhimet kryesore për menaxhimin e biodiversitetit për secilën temë menaxhimi, duke përfshirë masat përkatëse sipas hierarkisë së lehtësimit, kërkesat për zbatim, detyrimet për monitorim dhe raportim, përgjegjësitë dhe objektivat e performancës së biodiversitetit. Ky kuadër synon të sigurojë një lidhje të qartë ndërmjet rreziqeve të identifikuara për biodiversitetin, masave të menaxhimit, kërkesave të monitorimit dhe përgjegjësive gjatë gjithë ciklit jetësor të Projektit.

 

Shkaktarët për menaxhimin adaptiv paraqiten në Tabelën 5. Këta shkaktarë përcaktojnë rrethanat në të cilat masat lehtësuese, programet e monitorimit ose qasjet e menaxhimit do të rishikohen dhe, kur është e nevojshme, do të përditësohen në përgjigje të rezultateve të monitorimit, hetimeve të incidenteve, informacionit të ri mbi biodiversitetin ose ndikimeve të paparashikuara.

 

Rezultatet e monitorimit të biodiversitetit do të përdoren për të rishikuar periodikisht ndikimet e mbetura dhe për të vlerësuar progresin drejt arritjes së objektivit përkatës të performancës së biodiversitetit (Pa Humbje Neto ose Fitim Neto). Kur kërkohen masa restaurimi, kompensimi ose offset-i të biodiversitetit, do të kryhet një vlerësim vjetor i humbjeve dhe fitimeve deri në demonstrimin e arritjes së objektivave të performancës së biodiversitetit. Rezultatet do të përfshihen në raportet vjetore të monitorimit të biodiversitetit dhe do të përdoren për të orientuar menaxhimin adaptiv.

Tabela 3. Regjistri i Ndikimeve në Biodiversitet
Tabela 4. Plani i Menaxhimit të Biodiversitetit
Tabela 5. Shkaktarët e Menaxhimit Adaptiv